Bilim

Altimetre Nedir? Nasıl Çalışır? Ne İşe Yarar?

Altimetre, rakım veya irtifayı ölçen statik basınç ile çalışan bir cihazdır. Altimetre ne demek? Olarak sözlük anlamına bakıldığı zaman; yükseklikölçer tanımıyla karşılaşırız.

Altimetre 1928 yılında Alman – Amerikalı mucit Paul Kollsman tarafından icat edilmiştir. Bu icat ile havacılık Dünyasının kaderini değiştiren Kollsman, ilk doğru barometrik altimetreyi “ Kollsman Penceresi “ olarak adlandırmıştır.

Altimetreler günümüzde; planör, uçak, drone gibi hava araçlarının yanı sıra, dağcılık alanında, faaliyet gösteren kişiler ile paraşütle atlama yapan kişilerce de kullanılmaktadır.

Altimetre Neyi Ölçer?

Altimetre neyi ölçer? Sorusunun yanıtı olarak; sabit seviyeye göre yükseklik ölçen ifadesini kullanabiliriz, tanımdaki sabit seviye deniz seviyesi olarak kabul edilir. Kullandıkları alana göre mekanik ya da elektronik olan bu cihazların, havacılık sektöründeki yükseklik ölçümü feet ( fit ) cinsinden ifade edilir.

Altimetreler, havacılık alanında; basınç yerine irtifa ölçecek şekilde kalibre edilmesiyle, uçakların deniz seviyesinden kaç fit olduğunu hesaplamak için kullanılır. Altimetreler; 950 hpa ile 1050 hpa arasında geniş bir skalaya sahiptir.

Altimetre Çeşitleri

Altimetrelerin kalibre edilmesiyle, göstermiş olduğu irtifa rakamı, atmosfer basıncına denktir, eğer uçak deniz seviyesinde bulunuyorsa; aneroid’in içerisinde yer alan basınç statik basınca eşit olur ve ibre 0 feet ( fit ) gösterir.

Görüntüsü bakımından saate benzeyen altimetrelerin üç çeşidi vardır. Altimetre ne işe yarar? Altimetre çeşitleri nelerdir? İnceleyelim.

  1. Barometrik Altimetreler

Barometrik altimetrelerin çalışma yapısı; atmosferik basıncın yükselmesi sonucu azalması ilkesine dayanır. Barometrik altimetrenin iç basıncı, deniz seviyesindeki hava basıncını gösteren 1 atm değerindedir.

Yükseklik ölçümünün sağlanması için; dış basınç ile iç basıncın karşılaştırılması gerekir, statik port adı verilen boşluklardan dış ortamdan hava alınır ve cihazın iç kısmına doğru gönderilir. Cihazın iç kısmında yer alan aneroid diskler bulunur, bu diskler dış ortamından dış ortamdan gelen hava basıncına göre genişler veya daralır. Aneroid disklere bağlı olarak çalışan; dişli, pinyon, boşluk yayı gibi elemanlar aracılığıyla, diskler genişler ve daralı, bu sayede barometrik altimetrenin göstergesinde, hava aracının irtifası belirlenir.

Barometrik altimetreler genellikle mekanik yapıdadır fakat günümüzde gelişen teknolojiyle birlikte, elektronik devrelerden oluşan modern barometreler de bulunmaktadır.

  1. Radyo Altimetreler

Radyo veya radar altimetre olarak bilinen bu altimetre çeşidi klasik radyo çalışma prensibine uygun bir şekilde verici ve alıcılar aracılığıyla, hava aracının dinamik yüksekliğini belirlemek için radyo frekanslarını kullanır.

Barometrik altimetreden farkı; yüksekliği, deniz seviyesine göre değil hava taşıtının dikey olarak altında yer alan zemine göre belirlemesidir. Yüksekliğin belirlenmesi için; hava aracında yer alan vericiler tarafından radyo sinyalleri gönderilir, bu sinyaller yere çarpıp hava aracına geri döner. Radyon sinyallerinin gidiş – dönüş süreleri, hava aracının yüksekliği belirlenir. Oluşan veriler, bir ekran aracılığıyla pilota gösterilir. Radyo altimetreler genellikle; otomatik navigasyon ve kör iniş sistemlerin de kullanılır.

  1. Optik Altimetreler

Optik altimetreler, LİDAR gibi enerji temelli teknolojilerle benzer yapıdadır, bir verici yardımıyla lazer ışını formunda enerji dalgaları gönderilir, gönderilen enerji dalgaları en yakındaki objeye çarpıp geri döner.

Optik altimetreler; hava taşıtının irtifası, etrafında ve altına yer alan yapıları ( dağlar, binalar vb. ) belirleyebilen gelişmiş sistemlerdir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu