Bilim

Dekantasyon Nedir?

Karışımları birbirinden ayırmak için birçok yöntem bulunur. Kimyada bu yöntemler; flotasyon, santifürüjleme ve dekantasyondur. Bu yazımızda dekantasyon ile ayırma yönteminden bahsedeceğiz. Öncelikle Dekantasyon nedir? Dekontasyon ile ayırma nedir? Bu konulardan bahsedelim.

Dekantasyon ile Ayırma

Dekantasyon ile ayırma işlemi yapılabilmesi için önce çökelmenin gerçekleşmiş olması gerekir. Karışımlarda çökelme işlemine sedimantasyon, üstteki maddenin yüzdürülmesine ise flotasyon denir.

Dekantasyon, sıvının dibine çökmüş olan bir katı olduğunda; üstte yer alan sıvının başka kaba aktarılması işlemidir. Aslında dekantasyona bir nevi aktarma işlemi de diyebiliriz.

Dekantasyon işlemi iki madde ayarındaki yoğunluk farkına göre gerçekleştirilir. Dekantasyon işlemi yoğunluk farkı ile ayırma yöntemlerindendir. Çünkü çökelti olması için iki madde arasındaki yoğunluk farkı olmalıdır, dekantasyon işleminin, heterojen karışımlarda kullanıldığını söyleyebiliriz.

Dekantasyon ile Ayırma Örnekleri

Dekantasyona verilebilecek en basit örnek kum ile su karışımıdır. Suyun içerisine kum ilave edildiği zaman, kum taneleri belli bir süre suyun üzerinde kalacaktır. Belirli bir süre beklenerek çökelmenin tamamlanması beklenmelidir.

Çökelme işlemi tamamlandıktan sonra; kumu tekrar kaldırmadan yavaşça diğer kaba hafifçe dökme işlemine dekantasyon denir. Bu aktarımı yaparken oldukça dikkatli davranmak gerekir, bu işlem sonucu dipte su kalabilir. Aşamalı olarak yapıldığında elden geldiğince saf olarak suyun kumdan ayrılması sağlanır. Ancak her ne kadar dikkatli ve aşamalı bir şekilde ( temiz karışımı tekrar çökelterek başarı şansının arttırılması ) yapılsa da suyun içerisinde mikro kumlar kalacağını bilmemiz gerekir. Bu yüzden dekantasyon işlemi %100 verimli değildir.

Dekantasyon işlemine; mercimek – su, pirinç – su karışımları da örnek olarak gösterilebilir.

Birden çok maddenin karışımını ayrıştırmak için de dekantasyonu yöntemini kullanabiliriz. Örneğin kum ve samanın olduğu bir karşımı ayırmak için, bu maddeleri bir suya alırız. Öz kütle farkından dolayı, saman suyun yüzünde kalır, kum dibe çöker. İşlemin bu safhasına flotasyon yani yüzdürme denir. Bir süre bekleyerek saman ve kumun birbirinden tamamen zıt yönlerde ayrışması beklenir. Ardından dekantasyon yöntemini kullanılarak ayırma işlemi sonuçlandırılır.

Emülsiyonlarda Dekantasyon

Sıvı – sıvı heterojen karışımların ayrıştırılmasında da dekantasyon yöntemi kullanılır. Dekantasyon yönteminin heterojen sıvı – sıvı karışımlarda kullanılabilmesi için iki sıvının öz kütlelerinin birbirinden farklı olması gerekir.

Farklı yoğunluklara sahip, birbiri içerisinde çözünmeyen heterojen bir karışım gerçekleştirildiği zaman, bir sıvı dibe üstte, diğeri ise altta kalacaktır. Bu karışımların dekantasyon yöntemi ile ayrıştırılması için, üstteki sıvı bitene kadar başka bir kaba aktarılması gerekir. Aktarma işlemi bittiğinde altta daha yoğun olan sıvı kalacağından iki sıvı birbirinden ayrılmıştır olur.

Fakat sıvı – sıvı emülsiyonlarında, dekantasyon ile ayrıştırma yönteminin başarı oranı düşüktür. Bu yüzden sıvı – sıvı karışımlarında dekantasyon yöntemi zorunlu kalınmadıkça tercih edilmemelidir. Çünkü dekantasyon yöntemi genelde katı – sıvı karışımlarında, katının çöktürülmesi şeklinde uygulanır. Sıvı – sıvı emülsiyon karışımlarında ayırma hunisi yöntemi kullanılarak yapılan bir ayrıştırmanın başarı şansı daha yüksektir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu