Tarih

Feodalite Nedir?

Feodalite nedir kısaca bahsedecek olursak; feodalite, Orta Çağ Avrupası’nda hakim olan, toprak sistemine dayalı bir yönetim şeklidir. Ekonomik, sosyal ve dini bir sistem olan feodalitede korunana vasal, koruyana ise süzeren denmektedir. Tek üretim aracı topraktır ve eşitsizlik üzerine kurulmuş bir toplum düzenini içeren sistemdir.

Feodalite ne demek? Diye sözlük anlamına göz gezdirdiğimizde ise; bir derebeyinin malı, toprağı olan ve derebeyce yönetilen bölge anlamına geldiğini söyleyebiliriz.

Feodalite Yönetimi Nedir?

Feodalite derebeylik nedir? Tanım olarak konumuzun giriş kısmında kısaca bahsetmiştik olduk. Feodalite yönetim sistemini biraz daha detaylı tanıyalım. Zaten bir toprak ve bu toprağın ise bir kişiye ait olmasından bahsetmiştik. Dolasıyla feodalite yönetimi nedir? Sorusunun cevabında zenginliği üst seviyede olan ve en büyük toprak sahibi olan kişilerin yönetim biçimidir diyebiliriz.

Feodalite Yönetimindeki Toplumsal Sınıfları

  1. Soylular (Senyörler)
  • Her türlü hakka sahiptirler, şatolarda otururlar, yönetim ve askerlik gibi konularla ilgilenirler.
  • Soyluluk düzeni, babadan oğula geçerdir.
  • Oturdukları toprağın sahibi olan soyluların, en üstünde senyör denilen derebeyleri yer alır.
  • Senyörlerin en büyüğüne ise Kral denir. Kral’dan sonra ise sırasıyla; dük, kont, baron ve şövalyeler gelirdi.
  1. Rahipler
  • Rahipler, kilise toprakların gelirleriyle rahat bir yaşam süren sınıftalardır.
  • Dinin, toplum üzerinde etkisiyle, halk üzerinde söz sahibi olmayı başarmışlardır.
  1. Burjuvalar
  • Ticaret ve sanatla uğraşan sınıfa verilen isimdir.
  • Bağlı bulundukları derebeylerine vergi öderler.
  1. Köylüler:

Orta Çağ Avrupası’ndaki eşitsizlik üzerine kurulu bu sistemde halkın hiçbir hakkın bulunmazdı. Toprak gücü küçük olan halk iki sınıfa ayrılırdır. Bu sınıflar şunlardır:

  • Serbest köylüler; Ufakta olsa bir toprağı bulunan, vergisini ödeyen, angarya işlerde kullanılan köylülere verilen isimdir.
  • Köle köylüler: Serbest köylülerden daha kötü durumda olan, hiçbir hakkı bulunmayan, toprak karşılığında alınıp toprak karşılığında satılabilen ticaretin ana malzemesi olarak kullanılan köylülerdi.

Feodalite rejiminin ortaya çıkış nedeni; kavimler göçüdür. Kavimler Göçünün, Avrupa’ya etki etmesiyle derebeylik rejimi orta çıkmıştır.

Feodalite Yönetiminin Ortaya Çıkış Nedenleri

Feodalite ne demektir? Feodalite rejimi nedir? Gibi kavramları inceledikten sonra feodalite yönetiminin ortaya çıkış nedenleri inceleyelim.

  • Roma İmparatorluğunun Yıkılması ana sebeplerinden biridir.
  • Avrupa’da yaşanan iç savaşlar ve siyasi bölünmeler nedeniyle bir karışıklık durumunun olması,
  • Birçok krallıkta, ülkelerin kral tarafından parçalara ayrılarak yönetilmesi, bunun sonucunda bölünen topraklardaki iç isyanların baş göstererek yeni devletlerin meydana gelmesi,
  • Yasalara dayalı yönetim şekli yerine; toprak, asker ve ekonomik güçlere dayalı yönetim şekillerinin tercih edilmesi
  • Yaşanan birçok savaş ve iç karışıklığın halkı tedirgin etmesi, buna bağlı olarak küçük toprak sahibi olanların ve yoksulların kendilerini korumak amacıyla toprağı büyük olan zenginlerin yanına sığınmak zorunda kalmaları,

Gibi birçok sebepten dolayı feodalite derebeylik yönetimleri oluşmuştur.

Feodalitenin Özellikleri

  • Ticaret sisteminin iyice bitmesiyle, toprak önem kazanmış ve ekonomi temeli tarım olmuştur.
  • Feodalite sisteminin özelliklerinden birisi de zenginliktir. Zenginliğin göstergesi topraktır. Halk üretimi gerçekleştirmesine rağmen, toprak sahibi olmadığı için hiçbir hakkı bulunmuyordu.
  • Derebeylere kralların yetkileri geçmiştir.
  • Halk, feodalite yönetiminin temel taşlarından birisi olmasına rağmen; kul, köle konumundadır.
  • Özgür düşünce yasaktı. Din ve skolastik bir düşünce hâkimdi. Kurallar ve yasalar Tanrı’nın gücünü temsilcisi olarak kabul edilir. Bu yasa ve kuralları ise Ruhban (Rahipler) sınıfı ve derebeyleri belirlerdi. Her türlü bilimsel çalışma yasaktı.

Feodalite (Derebeylik) Sisteminin Çöküş Nedenleri

Feodalite (derebeylik) sisteminin çöküşünün birçok nedeni vardır. Haçlı Seferler, Coğrafi Keşifler, Sanayi ve Fransız Devrimleri bunun ana nedenleridir. Feodalite (derebeylik) sisteminin çöküş nedenleri şunladır:

  • Haçlı seferleri ile yapılan savaşlarda derebeylerin ordularının büyük bir bölümünü veya tamamı kaybetmesi.
  • Haçlı seferleri sonucu; derebeylerin ölmesi veya topraklarını satması
  • Ateşli silahlarda barutun kullanılmaya başlaması; feodalite sisteminde bilimsel çalışmaların yasak olması nedeniyle, bu düzenin gelişmelere ayak uyduramayarak, savaşlarda birçok yönde kayıplar yaşaması,
  • Yeni Çağdaki Coğrafi keşifler sonucu, tarım ticaretteki önemi yitirmiştir. Altın – gümüş madenler gibi madenler önem kazanarak ticaretin yeniden önem kazanmasında büyük rol oynamıştır.
  • Papa ile krallar arasındaki büyük mücadeleyi Kralların kazanması feodal sistemin çöküşünü hızlandırmıştır. Soyluların zayıflamasını fırsat bilen, Fransa Kralı XI. Lui, Fransa’daki derebeylik sistemine son vermiştir. Toprakları kendi hâkimiyetine geçirerek, derebeylik sistemini yıkarak, Mutlak Krallık rejimini kurmuştur. Bu hareket sonrası Avrupa’nın yerlerindeki krallarda aynı şekilde davranarak, feodalite sistemini tüm Dünya’da tamamen bitmesini sağlamışlardır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu