Bilim

Gergedanlar Ne Yer? Nerede Yaşarlar?

Gergedan, Rhinocerotidae ( gergedangiller ) familyasından bugüne kadar soyunu devam ettirebilmiş, filden sonraki en iri ikinci kara hayvanıdır.

Günümüzde beş türü bulunan gergedanların, üç çeşidi Asya’da, iki türü ise Afrika’da yaşamaktadır. Bugün tüm gergedan türlerinin toplam nüfusunun toplam 30.000’den az olduğu tahmin edilmektedir.

Gergedan Nerede Yaşarlar?

Toynaklı memelilerin başarılı soylarından biri olan gergedanlar, Doğu ve Güney Afrika ve Asya’da yaşamaktadırlar. Gergedanlar, genellikle tek başlarına ya da aile grupları ( bazı türleri ) halinde; geniş otlaklarda, çalılıklarda ve bataklık bölgelerinde yaşarlar. Sık ormanlarda yaşayan tek tür; Sumatra gergedanıdır.

Genelde yalnız yaşamayı tercih eden gergedanlar, birbirinden kaçınırlar. Gruplar halinde yaşayan tek gergedan türü; beyaz gergedandır. Beyaz gergedanlar, en fazla 10 hayvandan oluşan gruplar halinde yaşarlar.

Gergedanlar Ne Yer?

Büyük yapıdaki görüntüleri et yediklerini düşündürse de, gergedanlar, otçul hayvanlardır. Gergedanlar bitki ve meyve yerler.

Gergedanlar otobur canlılar olsa da, siyah ve beyaz gergedanlar yapıları nedeniyle farklı şekillerde ot temin ederler. Beyaz gergedanların dudak yapısı; düz ve geniş bir ağza sahiptir, bu sebepte otları yerden yerler. Siyah gergedanların ağız yapısı gaga şeklindedir, beslenirken ağaç yapraklarını yemeyi tercih ederler.

Gergedanların Fizyolojik Özellikleri

Gergedanlar, bir veya iki kişilik kalabalığı sevmeyen bir karaktere sahiptir. Burunun üst kısmında boynuzu bulunur, ancak bu gerçek bir boynuz yapısı değildir; lifli bir protein olan keratin yapısına sahiptir.

Sumatra gergedanı; omuzdan yere kadar 1,5 – 2,5 metre yükseklikte, 2 ila 4 metre uzunluğa kadar çıkabilen büyük hayvanlardır. Beyaz gergedan türleri 3 -5 ton ağırlığına kadar ulaşabilmektedir.

Gergedanların özellikle omuzlarda ve uyluklarda plaka benzeri kıvrımlar oluşturan kalın derileri vardır. Gergedanlar gri veya kahverengi renklere sahiptir, aralarında en açık renge sahip olan beyaz gergedan olarak bilinen türü de aslında açık gri bir renktedir.

Sumatra gergedanlarının; kuyruk ucu ve kulak saçakları dışında tamamen tüysüzdürler. Modern gergedan türlerinin ayaklarının uçları geniş, keskin olmayan tırnaklarla çevrili üç kısa parmağı vardır.

Gergedanların görme yeteneği zayıftır, ancak akut işitme ve koku alma duyuları vardır. Büyüklüklerine rağmen gayet çevik olan gergedanlar, 45 km hıza kadar ulaşabilirler.

Gergedanlarda Üreme

Dişi gergedanlar yaklaşık 6 yaşına kadar gebe kalmazlar. Gebe kaldıkları dönemde ise, gergedanların gebelik süreci oldukça uzundur. ( Çoğu gergedan türünde 16 ay ) Dişi gergedanın iki gebelik süreci yani iki gergedan doğurma süreci arasındaki dönem 2 ila 4,5 yıldır.

Hem uzun süren gebelik dönemi hem iki doğum arasındaki uzun yıllar, yırtıcıların gergedanları av yapmasına bir de insanlar tarafından gerçekleştirilen kaçak avlanma eklenince, gergedanların popülasyonunun neden bu denli azaldığını anlamak mümkün olmaktadır.

İnsanlar ve Gergedanlar

Gergedanlar boynuzları uğruna insanlar tarafından ticari amaç için avlanmaktadır. Özellikle Yemen ve Çin’deki talep sebebiyle avcıların hedefi haline gelen gergedanların boynuzu; Yemen’de hançer sapı, Çin’de ise geleneksel tıpta kullanılmaktadır.

Ayrıca gergedan boynuzlarının, cinsel gücü arttırıcı ( afrodizyak ) etkisi olduğuna inanıldığı için, gergedanlar avcıların hedefi olmaya devam etmektedir.

  1. ve 20. Yüzyılda bu sebeplerden dolayı aşırı avlanma sonucu gergedanların büyük kısmı yok edilmiştir, insanların gergedanları ne büyük ölçüde avladığını siyah gergedan türü üzerinden rakamlarla açıklayalım.

Siyah gergedanlar; 1960’lı yıllarda 70.000 civarı nüfusa sahipken, 20 yıllık süre içerisinde %96 kısmı tükenerek; 1995 yılında 2410’a kadar inmiştir, sonrasına alınan avlanma önlemleriyle, kaça avlanmaların da önüne geçilmiş ve son yıllarda tekrar yükselişe geçerek, 5630’a ulaşmıştır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu