Yaşam

Hicviye Nedir?

Hicviye, bir kimseyi yerme, alay etme, taşlama, iğneleme, dokundurma tekniğidir. Edebi metinlerde, özellikle şiirlerde karşımıza çıkan bu türe hiciv ve hicviye tekniği denilmektedir.

Hicviye ne demek? Olarak sözlük anlamına baktığımızda ise “ yergi, taşlama “ tanımıyla karşılaşırız. Hiciv’in amacı; bir kişi, olay veya durumu doğrudan eleştirmek yerine onunla dolaylı yoldan; iğneleyici, alay edici bir üslup kullanılarak eleştirilmesidir.

Hicviye’nin Tarihi

Hiciv veya hicviye olarak bilinen bu tekniğin ilk örneklerine eski Yunan ve Latin Edebiyatlarında rastlanır. Batı edebiyatında bir şiir türü olarak yerini almış hicviye, divan edebiyatımızda hiciv, Halk edebiyatımızda ise taşlama, yeni edebiyatımızda ise yergi olarak bilinmektedir.

Yapı olarak aynı anlamlara gelen fakat edebiyat türlerinde farklı adlandırılan bu şiir türü başta didaktik şiir olarak değerlendirilse de, üstü kapalı ve alaycı eleştiri söz konusu olduğu için ayrı bir sınıfta ele alınması uygun görülmüştür.

Hicviye’nin ( hiciv ) tarihine bakıldığı zaman, klasik Arap şiirlerinde de kullanılan bir teknik olduğunu görürüz. Arap şiirlerinde oldukça geniş bir yer tutan bu tekniğin tarihteki seyrine bakıldığında; Sümer, Eski Mısır, Babil ve Yahudi geleneklerinden etkilenildiğine dair somut kanıtlar ortaya çıkmaktadır.

Ayrıca ilginçtir ki; eski Arap hicvinin başlangıcının büyücülükle alakalı olduğunu düşünülmektedir. Çünkü bu dönemde kâhinler, düşmanlarını lanetlemek için bir takım seçili sözler sıralamışlardır, bu sözlerin zamanla belirli standartlarda hiciv dizelerinin oluşmasında ilham kaynağı olduğu düşünülmektedir.

Hiciv temsilcileri ve örnekleri

Hicviye ( hiciv ) tekniği birçok edebiyat türüne olduğu gibi Türk edebiyatına etki etmiştir. Türk edebiyatındaki birçok ünlü isim hiciv tarzında eserler vermişlerdir. Hiciv temsilcilerinden bazıları şunlardır:

  • Nefi
  • Şeyhi
  • Sürur,
  • Ziya Paşa
  • Neyzen Tevfik
  • Fazıl Ahmet Aykaç
  • Halil Nihat Boztepe
  • Hüseyin Rifat

Hiciv örnekleri

Bize kâfir demiş müfti Efendi
Tutalım ben diyem ana müselman
Varıldıkça yarın ruz-ı cezaya
İkimiz de çıkarız anda yalan

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu