Jüpiter Gezegeninin Özellikleri

Jüpiter, Güneş Sistemi’nin en büyük gezegenidir. Güneşe uzaklık açısından 5.ci sırada yer alan Jüpiter adını, Roma Mitolojisindeki bir Tanrı olan Jüpiter’den almıştır. En büyük gezegen olan Jüpiter’i Dünyamıza göre oranlayarak büyüklüğünü biraz daha anlayalım.

Jüpiter gezegeni detaylı incelendiğinde aslında dev bir gaz topudur. Güneş gezegenindeki bütün gezegenleri içine alabilecekler büyüklüğe sahip olan Jüpiter’e ait ilk yazılı kayıtlar M.Ö 7 ve M.Ö 8 yüzyıla dayanan Babillere aittir. Jüpiter ayrıca Dünya üzerinden çıplak gözle görülebilen 5 gezegenden biridir.

Jüpiter, kendi etrafında en hızlı dönen gezegendir. Jüpiter gezegeni üzerindeki bir gün 9 saat 55 dakika, güneş etrafında dönmesi ise Dünya’nın Güneş etrafında 12 yıl dönmesine tekabül eder.

Jüpiter Gezegeninin Fiziksel Özellikleri

  • Suyun yoğunluğunun 1.33 katı bir yoğunluğa sahiptir. Gezegenin akışkan yapıya sahip olması ve kendi çevresindeki yüksek derecedeki hız dönüşü nedeniyle Satürn kadar olmasa da, ekvatorlardan geniş, kutuplardan basık elipsoid bir yapıya sahiptir.
  • Jüpiter’in üzerindeki kırmızı leke olarak adlandırılan cisim aslında 400 yıldan beri devam eden büyük bir fırtınadır.
  • Jüpiter’in güçlü bir manyetik yapısı vardır, bu manyetik yapıp Dünya’nın manyetik alanının 20 katı kadardır.
  • Jüpiter’in atmosferindeki gaz oranı kabaca; %88 hidrojen ve %12 helyumdur.
  • Jüpiter’in Güneş’e uzaklığı 750 milyon km’dir.
  • Jüpiter, Güneş, Ay ve Uranüsten sonra Güneş sistemindeki en parlak 4.cü cisimdir.
  • Jüpiter’in yüzey sıcaklığı – 108 °C’dir.

Jüpiter’in İç Yapısı

  • Jüpiter’in merkezinde, demir ve ağır metaller bulunur. Bu metallerin çevresinde ise hafif bir element olan buz ve kaya tabakasının oluşturduğu bir çekirdek bulunur. Bu çekirdeğin sıcaklığı 20000 K, basıncı 100 megabara yakındır.
  • Çekirdeği çevreleyen bölümde metalik hidrojenden oluşan 40.000 km kalınlığında bir manto yapısına sahiptir. 3 ile 4 Mbar’dan oluşan hidrojen, daha yüksek basınçlarda devreye girer ve Van der Waals kuvvetlerinin etkisi ile moleküler yapıyı kaybedip, metalik özellik kazanır.
  • En dışta moleküler hidrojen tabakası bulunur. Bu tabakanın kalınlığı 20.000 km ‘dir. Gezegenin yüzeyine yaklaşıldığında basınç, ısı ve yoğunluk düşer, hidrojen; sıvıdan gaza dönüşür.

Jüpiter’in Atmosfer Yapısı

Jüpiter’in dev bir gaz topu olduğunu belirtmiştik. Jüpiter gezegeninin kabaca % 88 hidrojen, %12 helyum gazından oluşan bir atmosfere sahip olduğunu belirtsek de aslında az oranlarda da olsa farklı gazlardan da oluşmaktadır. Jüpiter’in atmosfer yapısını şu gazlardan oluşmaktadır:

  • %88 oranında Hidrojen
  • %12 oranında Helyum
  • % 0,1 oranında subuharı ( H2O )
  • Metan ( CH4 ) ve Amonyak ( NH3 )
  • Milyonda bir düzeyde de olsa azot, hidrojen, karbon, oksijen, kükürt, fosfor ve diğer elementler

Jüpiter’e uzaktan bakıldığında, elipsoid yapısının ekvator kısımlarında, belirgin bir şekilde ardı ardına koyu ve açık renkli bulut kuşakları görülür. Atmosferin en üst katmanlarındaki bulutlar; kristalleşmiş bir yapıya sahip olan amonyak ve su parçacıklarında oluşur.

Jüpiter’in Doğal Uyduları

Jüpiter’in 79 tane doğal uydusu olduğu bilinmektedir. Bu uydulardan bilinen en büyük dört uyduyu 1610 yılında yaptığı basit teleskop ile Galileo Galilei tespit etmiştir. Jüpiter’in en büyük dört uydusu;  İo, Europa, Ganymede, ve Callisto’dur. Bu uydular Galilei uyduları olarak isimlendirilmiştir.

    Yorumunuzu bırakın

    Your email address will not be published.*