Bilim

Kaplumbağalar Nerede Yaşar, Ne Yerler, Özellikleri Nelerdir?

Kaplumbağa ( tosbağa ), testudines takımını oluşturan sert ve kemiksi bir kabuğa sahip, ağır yürüyüşlü, dört ayaklı sürüngen bir hayvandır.

Kaplumbağalar, Mezozoik’ in ilk dönemi olan Trias Çağında ortaya çıkmış, tarih boyunca yavaş gelişim göstermiş, telaşsız ve ağır hayvanlardır. Varlığı yaklaşık 200 milyon yıla dayanan kaplumbağalar, Dünya’da soyu henüz tükenmemiş en eski hayvanlardandır.

Açlığa çok dayanıklı olan kaplumbağalar, 100 – 150 yıl kadar ömre sahiptirler. Günümüzde, soyunu devam ettiren 356’ ya yakın kaplumbağa türü bulunmaktadır.

Kaplumbağaların Fizyolojik Özellikleri

En küçük kaplumbağa türü olan düzleştirilmiş misk kaplumbağası ( Sternotherus depressus ); 10 cm kabuk uzunluğuna,  deri sırtlı deniz kaplumbağası ( Dermochelys coriacea ) ise 1,5 metre kabuk uzunluğuna erişebilmektedir. Latin Amerika bölgesinde yaklaşık 10 milyon öncesinde yaşadığı düşünülen bir fosil kaplumbağanın kabuğunun 3 metre uzunluğunda, ağırlığının ise 1 ton 145 kilogram olduğu tespit edilmiştir.

Kaplumbağaları koruyan bir üst ( kabuk ) ve bir alt ( plastron ) kabuk vardır. Kabuk ve plastron, vücudun her iki yanından birbirine bağlanan, kemikli yapıda olan sert bir iskelet kutusudur.

Kemik ve kıkırdaktan oluşan bu kutu, kaplumbağanın yaşamı boyunca saklanabileceği, vücudun ayrılmaz bir parçasıdır. Kaplumbağalar, bu kabuktan çıkamaz, diğer bazı sürüngenlerin derisi gibi dökemez.

Vücuduna oranla başı küçük olan kaplumbağaların ağızları bir kuşun gagasına benzer. Kaplumbağaların dişleri bulunmaz, bunun yerini sert kemiksi bir damak almıştır. Ağzının içerisinde yumuşak bir dili vardır, ağzıyla yakaladığı besinlerini, ezip mekanik sindirim yapar.

Ayaklarında, beşer parmak, parmakların ucunda kıvrık ve sert tırnakları vardır. Deniz kaplumbağalarının parmakları birbirine bitişik bir yapıdadır, aralarında ise yüzme ve dengelemeye yardımcı perdeler bulunur.

Kaplumbağalar Nerede Yaşar? Ne Yerler?

Kaplumbağalar, çok çeşitli ortamlara adapte olmuşlardır. Ancak en fazla sayıda tür, Güneydoğu Kuzey Amerika ve Güney Asya’da görülmektedir. Her iki bölgede de türlerin çoğu suda yaşar. Kaplumbağalar; küçük gölet, bataklıklar, büyük göller nehirlere kadar değişen su kütlelerinde yaşarlar.

Kaplumbağalar; bir grup olarak geniş bir şekilde dağılmış olsalar da, her türün tercih edilen bir habitatı vardır ve nadiren başka yerlerde bulunur. Örneğin, gopher kaplumbağası ( Gopherus polyphemus ) ve doğu kutu kaplumbağası; Amerika Birleşik Devletlerinin güneyinde yaşar ve eşit derecede karasallardır. Ancak kutu kaplumbağası nemli ormanı, gopher kaplumbağası ise kum sırtlarındaki açık ormanlık alanları tercih ettikleri için genellikle birlikte bulunmazlar.

Kaplumbağalar, sosyal hayvanlar değildir. Aynı türün üyeleri, bir dere boyunca toplanırken veya kütüğün tadını çıkarırken gözlemlenebilse de, genellikle bireyler arasında çok az etkileşim vardır. Birkaç tür aynı nehir veya gölde yaşayabilir, ancak her birinin farklı yiyecekler tercihler ve beslenme davranışları vardır.

Örneğin, Gürcistan’daki küçük bir göl en az yedi kaplumbağa türüne ev sahipliği yapar, bu türler; snapping kaplumbağalar, kırmızı kulaklı sürgüler, doğu kaplumbağaları, çamur kaplumbağaları, caretta caretta kaplumbağaları, pis kokulu kaplumbağalar ( misk kaplumbağaları ) ve dikenli yumuşak kabuklu kaplumbağalar.

Misk ve çamur kaplumbağaları, küçük su hayvanlarının peşinden gider fakat farklı tercihlerde bulunarak; balık ve kerevit avlarlarken, pis kokulu kaplumbağalar; çoğunlukla salyangoz, böcek larvası ve leşlerle beslenirler. Çamur kaplumbağaları; böcekler, yumuşakçalar ve leşlerle beslenirler. Öte yandan kaydırıcı ve kepçe olarak bilinen kaplumbağa türleri karışık bir diyete sahiptir, kepçe daha ağır vejeteryan bir beslenme yapısındadır.

Kaplumbağalarda Üreme

Tüm kaplumbağalar, yumurtlayarak ürerler. Yumurtalarını karaya bırakıp, gömerler ve hiçbiri ebeveyn bakımı göstermez. Bununla birlikte, bu görünen tekdüzelik içinde, çeşitli üreme davranışları, ekolojileri ve fizyolojileri vardır.

Kaplumbağaların ilk üreme yaşı, sadece birkaç yıldan, 50’li yaşlara kadar değişkenlik göstermektedir. Küçük türler tipik olarak cinsel olgunluğa daha erken ulaşmaktadır. Örneğin, sahte harita kaplumbağası ( Graptemys pseudogeographica ), yaklaşık 8 cm uzunluğundadır ve iki ila üç yıl arasında cinsel olgunluğa ulaşır.

Amerika’nın yaşayan doğu çamur kaplumbağası ( Kinosternon subrubrum ), biraz daha büyüktür ve üç ila dört yıl arasında cinsel olgunluğa ulaşır.

Çok daha büyük yapıda olan yaklaşık 50 cm kabuk büyüklüğe ulaşabilen yapışan kaplumbağa ( Chelydra serpentina ), cinsel olgunluğa 10 ila 12 yılda, Meksika kaplumbağası ( Gopherus flavomarinatus ) ise 14 ila 15 yılda cinsel olgunluğa ulaşır.

Olgunluk yaşı, bir kaplumbağanın aldığı; gıdanın miktarı, gıdanın kalitesi ve büyüme hızına da bağlıdır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu