Bilim

Klimatoloji Nedir? Klimatoloji Neyi İnceler?

Klimatoloji, atmosfer içerisinde meydana gelen hava olayları ve yeryüzündeki görülen çeşitli iklim tiplerini inceleyen bilim dalıdır. Klimatolojinin diğer bir adı da iklim bilimidir. Klimatoloji ile ilgilenen bilim adamlarına, klimatolog denir.

Klimatolojinin ana konusu; iklim ve geniş bir sahada, uzun yıllar botunca görülen atmosfer olaylarıdır, fiziğin bir alt dalı olan meteorolojinin verilerinden geniş ölçüde faydalanılmaktadır.

Klimatoloji bilim dalını yeni duyanların ilk sorduğu soru; klimatoloji ne demek? Klimatolojinin sözlük anlamına baktığınız aman iklim bilim açıklamasını görürsünüz. İklim bilimi sayesinde; Dünyamızdaki atmosferik olaylar ve iklimler yönünde yapılan çalışmalardan toplanan veriler ve yapılan analizler sayesinde; Dünyamızın geleceğine dair etkin planlamalar yapılarak, yeni bilimsel çalışmalar yapılır ve büyük ilerlemeler kaydedilir.

Klimatoloji Neyi İnceler?

Klimatoloji hakkında kısaca bilgiler edindikten sonra, klimatoloji neyi inceler? Konusu ele alarak, bu bilim dalını daha detaylı inceleyelim. Uzun yıllar boyunca, geniş sahalar üzerinde yaşanan; atmosfer ve doğa olaylarını ele alan klimatoloji, sadece meteorolojiden aldığı verileri değil, insan ve diğer canlılarının yaşamını da inceleyerek açıklamaya çalışır.

Yeryüzünde görülen bir iklimin; tipi, özellikleri, oluşum sebepleri, insanlar üzerindeki etkileri, iklim elemanları ( sıcaklık, nemlilik, yağış, basınç, rüzgâr ) gibi konuları inceleyen, fizik – coğrafya alt dalı olarak önemli görevler üstlenmiştir. Klimatoloji, iklime dair bilgilendirmede bulunurken; hava durumu ortalamalarının 50 – 100 yıllık ortalamalarını dikkate alarak veri sağlar.

Doğanın Dört Temel Kaynağı

Diğer bir adı iklim bilimi olan klimatolojiyi öğrenmek için doğanın iklim olaylarının gerçekleştiği katmanları da bilmemiz gerekir. Dünyamızın katmanlarını kısaca tanıyalım:

  • Atmosfer ( Havaküre ): Yerçekiminin etkisiyle, yer küreyi çepeçevre saran ve içerisinde çeşitli gazlar barındıran, doğal bir ortamdır.
  • Litosfer ( Taşküre ): Gezegenin en dış kabuğu olan Litosfer; Dünyanın tamamen soğuması sonucu, kabuklaşıp, katılaşmış dış yüzeydir. Aynı zamanda; dağ, plato, ova ve vadi gibi yer şekilleri; kayaç ve toprakları oluşturan unsurlardır. Litosferde meydana gelen olaylar, jeomorfoloji bilim dalı ile incelenir, bu bilim ile ilgilenen kişilere ise jeomorfolog denir.
  • Hidrosfer ( Suküre ): Okyanus, deniz göl ve yer altı sularının tamamına verilen isimdir. Yer üstündeki su kaynakları; hidrografya adlı bilim dalı tarafından incelenmektedir.
  • Biyosfer ( Canlı Küre ): İnsanlar, hayvanlar, bitkiler ve çeşitli mikroorganizmaları kapsar. Biyosfer; taş küre, hava küre ve su küre içerisindeki canlılardan oluşur. 

Klimatoloji Hakkında Kısaca Bilgiler

Klimatoloji, bir bölgedeki iklimin belirlenmesinde etkin rol oynar. O bölgenin iklim modelinin belirlenmesi; o bölgede gerçekleştirilecek olan ekonomik faaliyetler ve yapılacak olan yatırımların planlanması için oldukça önemlidir. Örneğin; kurak bir iklime sahip bölgeye; tarım faaliyetleri yönünde, sulak bir bölge yapısına sahip yere ise; balıkçılık, baraj vb. gibi faaliyetler veya suya yönelik yatırımlarında gerçekleşerek üretimin etkin kullanılması klimatolojinin konusudur.

Klimatoloji ayrıca yerleşim alanlarının belirlenmesinde de etkin bir role sahiptir. Yerleşim olacak yerin seçimi sırasında; ilgili arazinin alt yapı çalışmaları ve yerüstü inşaat çalışmalarında kullanılacak yapı malzemesinin, zemine uygun bir şekilde seçilmesinde de klimatolojinin verileri dikkate alınarak hareket edilir.

Klimatoloji ( İklim Bilimi )’nin alt dalları şunlardır; Paleotempestoloji, Meteoroloji, Tarihsel Klimatoloji, Paleoklimatoloji, Biyoklimatoloji’dir. Klimatolojinin toplayıp, analiz ettiği veriler sayesinde; şehircilik, tarım, endüstri, inşaat, orman, sağlık, turizm ve enerji üretimi başta olmak üzere birçok önemli sektörün geliştirilmesi ve geliştirilmeye yönelik etkin planlamalar yapılması sağlanır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu