Bilim

Oluklu kertenkele Nerede Yaşar?

Pseudopus apodus; bacaksız, sahte bacak anlamına gelir. Oluklu kertenkele (Pseudopus apodus), ağırlıklı olarak; Balkanlarda ve Asya’da yaşayan bir sürüngen türüdür.

Oluklu Kertenkele (Pseudopus apodus) Özellikleri

Avrupa’nın en büyük kertenkelesi olup, boyu 1 metreye, hatta bazen Boyları 135 cm’e kadar ulaşabilen oluklu kertenkelelerin Rengi, bakırımsı tonlarda bile kahverenginin tüm tonlarını alabilir. Ventral (karın) yüzeyde ve kafada daha soluk, halka benzeri ve parçalı bir görünüme sahip, devir bir solucan gibi görünmesini sağlayan, her iki tarafında yanal oluk olarak isimlendirilen belirgin bir deri katına sahiptir. İsmini göbek kısmının etrafındaki oluklardan alır.

Kloak yakınındaki 2mm uzunluğunda oldukça küçük bacaklara sahiptir. Bacakları küçüklüğü nedeniyle çok zor fark edilse de; kulakları, göz kapakları ve ventral pulları ile bir yılandan bile daha belirgin olması nedeniyle çok hızlı bir şekilde ayırt edilebilir.

Pseudopus apodus, böcekler, küçük sürüngenler ve küçük memeliler, yumurtalar ve yuvalarla beslenir.
Doğada bu hayvanlar yaklaşık 20 yıl yaşayabilirken, çevrenin tehlikelerden korunduğu esaret altında 50 yıla bile ulaşabilir.

Sınıflandırılması

Oluklu kertenkele, önce Sheltopusik Ophisaurus cinsine dâhil edilmişti, 1775 yılında Peter Simon Pallas tarafından, Lacerta apodası olarak tanımlanmasıyla, Pseudopus grubuna dâhil edilmiştir.

Evrimsel Tarihi

Oluklu kertenkele (Pseudopus apodus), sürünmenin, yürümekten daha avantajlı bularak, yıllar boyunca devam eden bir evim sürecine girmiştir. Kullanılmayan arka bacaklar sürüne sürüne 2mm boyutunda bir kalıntı haline gelmiştir.

Oluklu kertenkele (Pseudopus apodus) Nerelerde Yaşar?

Oluklu kertenkele, Dünya’da Orta Avrupa, Orta Doğu ve Orta Asya civarlarında yaşan oluklu kertenkele, Türkiye’de ise daha çok kıyı şeritlerde görülür. Türkiye’de en çok Samsun’un Bafra ilçesindeki Kızılırmak deltasında gözlemlenmiştir.

Ekolojik ortam olarak; açık yamaçlar, vadi yamaçları, taşlık alanlar, fundalık ve makinin olduğu yerleri tercih eden oluklu kertenkele (Pseudopus apodus), bazen kemirgen yuvalarına da saklandığı gözlenmiştir.

Oluklu kertenkele (Pseudopus apodus) Savunma Davranışı ve Üremesi

Oluklu kertenkeleler, tehlikeli değillerdir. Tehdit altındayken, blöf yaparak hayatta kalırlar. Korkutulduğu zaman, kuyruğunu bırakırlar. Oluklu kertenkele, tıslayarak düşmanını caydırmaya çalışır, çok nadir de olsa sıkıştığı zaman ısırdıkları da görülmüştür. ( zehirli değillerdir. )

Caydırıcı bu davranışlarına ek olarak, zehirli yılanlar gibi kıvrılıp, kendisine has kötü koku bırakmasıyla da bilinirler. Oluklu kertenkeleler, bu davranış yapıları sayesinde av olmaktan kurtulup, birçok kavgayı hasarsız atlatırlar.

Dişi oluklu kertenkele; çiftleştikten 10 hafta sonra, bir taşın altına 8 – 10 adet yumurta bırakır. Dişi oluklu kertenkele, yumurtalarını çatlayana kadar korur. Yumurtalardan; 45 – 55 gün sonra,  yaklaşık 15 cm boylarında yavru oluklu kertenkeleler dünyaya gelir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu