Yaşam

Ortak Miras Nedir?

Ortak miras, insanlığın geçmişten geleceğe kendi kuşakları boyunca bırakmış olduğu korunması gereken değerlerdir. Bu kavram, tarih boyunca farklı medeniyetler ve kültürler tarafından oluşturulmuş ve korunarak günümüze kadar gelmiş anıtlar, doğal alanlar gibi oluşumları kapsar.

Ortak miras, sadece belirli bir milletin veya bölgenin değil, tüm insanlığın ortak malı olarak kabul edilir. Bu nedenle adı Dünya Ortak Mirası olarak bilinir. Bu tarz yerlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması gereken için UNESCO tarafından oluşturulan Dünya Ortak Mirası Listesi belirli aralıklarla güncellenmektedir. UNESCO Dünya mirası listesi kültürel ve doğal alanlar olmak üzere iki farklı kategoride değerlendirilmektedir. Kültürel ve doğal alanların Dünya mirası listesinde yer alması için belirli kriterleri taşması gerekmektedir. Kültürel miras listesi 6 kritere göre doğal alanlar ise 4 kritere göre değerlendirilmektedir. Bu kriterlere göre yapılan değerlendirmelerde en çok UNESCO Dünya Mirasına Sahip Ülkeler bulunmaktadır.

Ortak miras, insanlığın geçmişine ve doğasına olan bağını güçlendirir. Kültürel miras, geçmiş medeniyetlerin bilgi ve deneyimlerini bugüne taşırken, doğal miras ise gezegenimizin biyolojik çeşitliliğini ve ekosistemlerini korur. Bu nedenle, ortak mirasın korunması, insanlığın sürdürülebilir geleceğe sahip olması için hayati önem taşır.

Ortak miras, insanlığın ortak tarihini, kültürel değerlerini ve doğal güzelliklerini içerir. Bu mirasın korunması, sadece bir ülkenin değil, tüm dünyanın sorumluluğundadır. Uluslararası işbirliği ve bilinçli koruma çabaları, bu mirasın gelecek nesillere aktarılmasını sağlar.

Türkiye’den UNESCO Dünya Mirası Listesine Giren Yerler

Ortak miras nedir? 5.sınıf konusu olarak okullarda işlenmektedir. Ortak miras anlayışının okullarda ilkokul seviyesinde işlenmesi, kültürel değerlerin ve doğal güzelliklerin korunması bilincini erken yaşta aşılamaktadır.

Türkiye’deki UNESCO Dünya Mirasları Listesi birçok tarihi, kültürel ve doğal yerleri kapsamaktadır. Bu liste, UNESCO tarafından belirlenmiş ve korunması gereken miras alanlarını içerir. Türkiye’den UNESCO Dünya Mirası Listesine giren yerler şunlardır:

  1. İstanbul’un Tarihi Alanları (1985): İstanbul, tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Ayasofya, Sultanahmet Camii, Topkapı Sarayı ve Yerebatan Sarnıcı gibi önemli yapılar bu listededir.
  2. Göreme Milli Parkı ve Kapadokya (1985): Kapadokya, volkanik kayaların aşındırılmasıyla oluşmuş peribacaları ve yer altı şehirleri ile ünlüdür. Göreme Milli Parkı, bu bölgenin en bilinen yerlerinden biridir.
  3. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (1985): Sivas’ın Divriği ilçesinde yer alan bu yapı, Selçuklu mimarisinin önemli örneklerindendir ve taş işçiliği ile dikkat çeker.
  4. Hattuşaş: Hitit Başkenti (1986): Çorum’da yer alan Hattuşaş, Hitit İmparatorluğu’nun başkentidir ve tarih öncesi kalıntılar ile ünlüdür.
  5. Nemrut Dağı (1987): Adıyaman’da bulunan Nemrut Dağı, Kommagene Krallığı’nın kralı I. Antiochus’in mezar tapınağına ev sahipliği yapar ve dev heykelleriyle tanınır.
  6. Xanthos-Letoon (1988): Antalya ve Muğla illerinde yer alan Xanthos ve Letoon antik kentleri, Likya uygarlığının önemli merkezleridir.
  7. Hierapolis-Pamukkale (1988): Denizli’de bulunan Pamukkale, termal suları ve travertenleriyle ünlüdür. Hierapolis antik kenti de bu bölgede yer alır.
  8. Safranbolu Şehri (1994): Karabük’te bulunan Safranbolu, Osmanlı dönemine ait evleri ve tarihi dokusuyla ünlüdür.
  9. Troya Antik Kenti (1998): Çanakkale’de yer alan Troya, Homeros’un İlyada destanına konu olmuştur ve antik dünyanın en önemli şehirlerinden biridir.
  10. Selimiye Camii ve Külliyesi (2011): Edirne’de bulunan Selimiye Camii, Mimar Sinan’ın ustalık eseri olarak kabul edilir.
  11. Çatalhöyük Neolitik Kenti (2012): Konya’da bulunan Çatalhöyük, dünyanın en eski yerleşim yerlerinden biridir ve neolitik döneme ait kalıntılar barındırır.
  12. Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (2014): İzmir’de yer alan Bergama, antik Pergamon Krallığı’nın başkentidir ve birçok tarihi kalıntıya sahiptir.
  13. Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu (2014): Bursa, Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk başkentlerinden biridir. Cumalıkızık köyü ise Osmanlı sivil mimarisinin örneklerini barındırır.
  14. Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri (2015): Diyarbakır Kalesi, tarih boyunca birçok medeniyetin izlerini taşır. Hevsel Bahçeleri ise tarım alanları olarak önemlidir.
  15. Efes Antik Kenti (2015): İzmir’de yer alan Efes antik kenti, Artemis Tapınağı, Celsus Kütüphanesi ve Büyük Tiyatro gibi yapılarıyla ünlüdür.
  16. Ani Arkeolojik Alanı (2016): Kars’ta bulunan Ani, Ortaçağ’da önemli bir ticaret ve kültür merkezi olmuştur ve çok sayıda tarihi yapıya ev sahipliği yapar.
  17. Afrodisias (2017): Aydın’da yer alan Afrodisias, antik dönemin önemli heykeltıraşlık merkezlerinden biridir.
  18. Göbekli Tepe (2018): Şanlıurfa’da bulunan Göbekli Tepe, dünyanın en eski tapınağıdır ve tarih öncesi dönemlere ışık tutar.
  19. Arslantepe Höyüğü (2021): Malatya ilinin Battalgazi ilçesinde yer alan ve Anadolu’nun en önemli arkeolojik alanlarından biri olan höyüktür.
  20. Gordion Antik Kenti (2023): Ankara’nın Polatlı ilçesi yakınlarında yer alan ve Frig Medeniyeti başkenti olarak bilinen önemli bir arkeolojik alanıdır.

Türkiye’den Unesco Dünya Kültür Miras Listesi’ne giren eserler, kültürel ve doğal varlık sayısı olarak toplam 20’ye yükselmiştir.

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde ise Türkiye’nin 77 kültürel, 2 karma ve 3 doğal olmak üzere toplam 82 mirası yer almaktadır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu