Bilim

Rus Bilim Adamları Neden Baykal Gölü’nün Altına Dev Bir Teleskop Yerleştirdiler?

Rus bilim adamları; evrenin derinliklerine bakmak için; Baykal Gölü’nün el değmemiş sularına, Dünya’nın en büyük su altı teleskoplarından birini yerleştirdiler.

2015 yılından beri yapım aşamasından olan Baykal – GVD isimli bu teleskop, elektrik yükü olmayan ve neredeyse kütlesiz atom altı parçacıklar olarak bilinen nötrinoları aramak için tasarlandı.

Nötrinoların tespit edilmesi çok zordur fakat nötrinolar her yerdedir. Nötrinoları tespit etmek için en etkili ortam, sudur. Nötrinolar çevrelerindeki kuvvetlerle o kadar zayıf etkileşime girerler ki, tespit edilmeleri oldukça güçtür.

Dev Teleskop Baykal GVD, Baykal Gölünün Neresine Yerleştirildi? Baykal GVD’nin Yapısı

Bilim adamları, nötrino dedektörü olan dev teleskop Baykal – GVD’yi gölün güney kesimindeki, göl kıyısından yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta, buz boyunca yerleştirdiler.

Paslanmaz çelik ve küresel camlı dizelerden oluşan Baykal – GVD, 1310 metre derinliğe kadar batırıldı. Cam küreler, bir nötrinonun berrak bir ortamda ( göl suyu ifade ediliyor ), hızlı bir şekilde hareket ettiğinde, ışığı algılayan fotomultiplier tüpler vardır sayesinde tespit edilmesine yarıyor. Bu ışığa, kaşiflerden biri olan Sovyet Fizikçi Pavel Cherenkov’dan esinlenilerek, Çerenkov ışığı adı verilmiştir.

Araştırmacılar 2003 yılından beri Baykal Gölünde nötrino arıyorlar. Nötrino dedektörü ya da dev teleskop olarak adlandırılan Baykal – GVD, şu ana kadar bölgede kullanılan en büyük alet olma özelliğine sahip.

İlgili Makaleler

Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü’nden Dmitry Naumov, AFP’ye verdiği demeçte; dev teleskopun, yarım kilometre küp ölçebildiğini fakat bunun birkaç yıl içerisinde bir kilometre küp ölçecek şekilde genişletileceğini söyledi.

Dev Teleskop İçin Neden Baykal Gölü Tercih Edildi?

Baykal-GVD, kendisi gibi aynı tipte ışık algılama modüllerinden oluşan, Dünya üzerindeki en büyük nötrino dedektörü olan IceCube Güney Kutbu Nötrino Gözlemevi‘nin yaklaşık yarısı boyutundadır. Antarktika buzullarının altında yer alan IceCube her gün, yaklaşık 275 nötrino tespit ediyor.

Rus Bilim adamları ve Çek Cumhuriyeti, Almanya, Polonya ve Slovakya’daki işbirlikçiler, önümüzdeki yıllarda Baykal GVD’yi, IceCube veya ondan daha büyük olacak şekilde genişletmeyi planlıyor. Ayrıca Baykal GVD’yi geliştiren bilimsel konsorsiyuma göre; dev teleskop aynı zamanda karanlık madde ve diğer egzotik parçaları aramak için de kullanılacak.

Dev Teleskop, neden Baykal Gölüne yerleştirildi? Sorusu ise merak edilen başka bir konuydu. Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü’nden Bair Shoibonov verdiği demeçte; Baykal Gölü derinliği, bir nötrino teleskopu yerleştirebileceğimiz tek göl olduğunu gösteriyordu, ayrıca tatlı su olması, su berraklığı ve iki – iki buçuk aydır buz örtüsünün olması da çok önemliydi, bu yüzden Baykal Gölünü tercih ettik, dedi.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu