Bilim

Timsahlar Ne Yer? Nerede Yaşarlar?

Timsahlar, sıcak bölgelerdeki bataklık ve su kenarlarında yaşayan sürüngenlerdir. Timsah takımının familyaları şunlardır: Alligatoridae ( Aligatorgiller ), Crocodylidae ( Timsahgiller ) ve Gavialidae ( Gavyaller )

Timsah takımının tarihçesi 84 milyon yıl önceye dayanır. Crocodilia takımı; Kretase (  Mezozoik Zaman’ın üç alt bölümünden sonuncusu. ) döneminin sonlarında ortaya çıkmış iri yapıda bir sürüngendir.

Toplam 23 timsah türü bilinmekte ve tanımlanmaktadır. Herkesin kendi yaşam alanı ve besin sistemi vardır. Timsahlar, nerede yaşadıkları, nasıl üredikleri ve insanlık için nasıl bir tehdit oluşturdukları da dahil olmak üzere bilim adamlarının büyük ilgisini çekti. Bu soruları sormaya ve cevap almaya devam etmek için hayvanları uzun süre izlememiz gerekiyor.

Timsahlarda Avlanma ve Beslenme

Avlanma konusunda da son derece usta olan timsahlar, avına saldırmadan önce, avının 2 metrelik menziline girmesini beklerler. Avının yeterli mesafeye gelmesi durumunda 12 m/s ‘lik bir hızla avına hamle yaparak, yakalar. Bu hıza; güçlü vücut yapısı, arka bacakları ve yüzmede kendisine başarı sağladığı gibi avlanmada da avantaj sağlayan, kaslı kuyruğu sayesinde ulaşır. Timsahlar, yakaladıkları avlarını güçlü çeneleri arasına sıkıştırıp, suya çekerek boğar.

Güçlü çenesiyle 200 kg kadar kuvvet uygulayabilen timsahlar, kendinden büyük olan avlarını, kendi etrafında birkaç kez dönerek, “ ölüm dönüşü “ adı verilen yöntemiyle, daha küçük parçalara ayırırlar. Çenesi sağa – sola hareket etmediği için çiğneme hareketi yapamayan timsahlar, besinlerini çiğneyemeden büyük parçalar halinde yutarlar.

Sindirim için, çakıl ve taş yutan timsahlar, dişlerinin arasındaki artıkları dışarı çıkarırlar, dişlerinin arasında kalan ve çıkaramadıkları artıklar olursa, ağızlarını açık tutarak bazı kış türlerini bu atıkları yemesini sağlarlar, buna “ Protokooperasyon ” denir.

Timsahlar Nerede Yaşar

Timsahlar, çoğunlukla; Amerika, Afrika, Madagaskar, Güney ve Doğu Asya ile Orta Avustralya’da topraklarında yaşarlar. Nil timsahını adını anayurdu olan Nil nehrinden alır, günümüzde Nil kıyılarında bu timsah kalmamıştır. Madagaskar’da bulunan bu timsah türünün uzunluğu 7 metreye, ağırlığı ise 1500 kg’ ye kadar ulaşabilir. Fakat eskiden yaşamış olan bu türün fosiline bakıldığında 15 metre civarında boy, 4000 kg’a kadar da ağırlığa rastlanmıştır.

Timsahların Fizyolojik Yapısı

Vücudu kalın kabuksu derili, vücudu pullarla kaplı sürüngen türüdür. Uzaktan bakıldığında kertenkeleyi andıran timsahlar, suda çok iyi yüzücülerdir. Gündüzleri dinlenip, geceleri avlanmalarının sebebi; göz bebeklerinin dikey yapıda olmasındandır, bu sayede geceleri daha iyi görürler.

Timsahlar tüm hayatları boyunca büyür, Timsahlar 80-100 yaşına kadar yaşar ve bu süre zarfında büyümeye devam ederler. Bu, kıkırdağın artan boyutundan kaynaklanmaktadır. Durum dişler için daha da ilginç. Eski diş boşluğu yıprandıkça, yeni diş yavaş büyür ve avcının ana silahını ömrü boyunca bir düzineden fazla kez değiştirmesine izin verir.

Timsahların ön ayaklarında beşer, arka ayaklarında dörder parmak bulunur. Parmak aralarında yüzmeye yardımcı perdeler bulunur, perdeler ya tamamen ya da kısmen parmak aralarını kaplar. Timsahın, iyi bir yüzücü olmasından asıl yapı ayaklarından perdeleri değil, kuyruğudur. Uzun ve yandan basık kuyruğu, suda yüzerken adeta kürek görevi yapar ve hızlı bir yüzme sağlar. Burun kısmının sivri yapıda olması da yüzme sırasında önünü açıcı bir vazifededir. Tüm bunlar birleştirildiğinde iyi bir yüzücü olarak karşımıza çıkan timsahlar, sudaki avlara çok hızlı bir şekilde ulaşırlar.

Avlarını yakalamaları ve çiğnemeleri için, güçlü dişlerle bezenmiş bir ağzı ve çok kuvvetli çeneleri vardır. Dilini dışarı çıkaramayan timsahların alt çeneleri de sabit bir yapıdadır, yalnızca üst çeneleri açılır Etli dili, alt damağa yapışık; gözleri, burunları ve kulakları başının üst kısmındadır, bu sayede suda yüzerken etrafını rahatça görüp, işitip ve rahat bir solunum yaparlar. Karaya da çıkabilen timsahlar, karada vücutlarını zor taşıdıkları için, karaya çıkmayı pek tercih etmezler.

Timsahların gözleri üç perdelidir. Suya daldıklarında, burun ve kulak deliklerini kapatan birer kapak vardır. Yürekleri dört gözlü olan timsahlar, diğer sürüngenler gibi soğukkanlı hayvanlardır.

Timsahlarda Üreme

Timsahlarda üreme yumurta yoluyla gerçekleşir. Çiftleşen timsahlardan dişi olanı, kıyıya bir kumlukta çukur açar ve kaz yumurtası büyüklüğünde 50 kadar yumurtayı, çukurun içine yumurtlar ve üzerini kumla örterek, yakınlarında nöbet bekler. Nöbet süresinin üç ay kadar sürebilir, bu sürede nöbet beklediği için yerinden ayrılamayan dişi, hiçbir şey yemediği için kilo kaybeder. Bu dönemde erkek timsah, dişisinin yanına gelse de, onu beslemeyi düşünemez.

Uzun bekleme döneminden sonra yumurtadan çıkmaya hazır olduğunu belirten sesler çıkararak yumurtalarını kıran yavruların yardımına anne timsah koşar. Kumu açan anne timsah, yavrularını ağzında tek tek su kıyısına taşıyarak, altı ile sekiz hafta kadar, baba timsah ile birlikte dış tehlikelerden korur.

Yavru timsahlar, kendine bakacak duruma geldiğinde, balık yumurtası, salyangoz ve su böceği gibi canlılarda beslenirler. Anne ve babasından ayrılan, yavru timsahlar ilerde tekrar anne ve babalarıyla karşılaştıklarında onları tanıyamazlar ve birbirlerine av gözüyle bakarlar.

İnsanlar ve Timsahlar

Timsahlar her ne kadar diğer canlı türleriyle beslense de insanlara da saldırabilir. Amerikan timsahının boyu 50 cm – 3.8 metre arasındandır, vurulan bir Amerikan timsahının boyunun 4 metreye ulaştığı görülmüştür. 2000 kg’a kadar ulaşabilen timsahlar, denizlerde de yaşayabilir ve insanlar için son derece tehlikelidir.

Hindistan ve Sri Lanka’da yaşayan Hint Timsahı olarak adlandırılan timsah türü, tatlı suda yaşar, boyları 5 metreye kadar ulaşabilir. Çoğunlukla balıkla beslense de, nadiren de olsa insanlara saldırdığının örnekleri vardır.

En çok Florida bataklıklarında görülen timsahların üreme dönemlerinde avlanmaları yasaklanmıştır. Timsahlar öldürülmediği sürece uzun süre yaşayabilirler, hayvanat bahçelerinde 80 yaşını aşan timsahlar vardır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu